Het schrijfproces van mijn psychologische romans brengt me vaak in een parallel universum waarin personages een eigen leven gaan leiden. Het is een manier om te onderzoeken wat er gebeurt wanneer mensen terechtkomen in situaties waarin ze niet langer kunnen wegkijken — ook niet voor zichzelf.
Het mooie van schrijven is dat de fictieve wereld die je creëert je werkelijk in een ander universum kan brengen. Ik plan zo nu en dan een schrijfweek in, waarbij ik me in een hutje op de hei afzonder om aan een roman te werken. ’s Ochtends begin ik, en vervolgens laat ik me meevoeren in mijn fantasie. Dan vergeet ik de wereld om me heen.
Als een karakter het overneemt
In dat parallelle universum word ik soms zelf verrast. Dan gaat een personage gewoon met me aan de haal. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij Vincent Huis uit mijn debuutroman Overwonnen Verlangen. Vincent verbeeldt het keelchakra — de energie van spreken, van jezelf uiten, van kleur bekennen. Wanneer ik in zijn huid kruip, ben ik even niet Marcel Beijer. Ik denk zijn gedachten, voel zijn overtuigingen, hoor zijn stem. En soms zegt Vincent dingen die ik vooraf niet had bedacht — of zelfs niet had willen opschrijven. Alsof het personage zelf weigert nog langer weg te kijken van wat hij vindt of verlangt. Dat is wat het schrijfproces van psychologische romans zo intens maakt.
Tijd verdwijnt
Pas wanneer ik terugkeer in de dagelijkse werkelijkheid, realiseer ik me hoe ver ik ben weggeweest. Het is meer dan eens gebeurd dat ik bij het ochtendgloren begon te schrijven en pas “terugkwam” toen mijn maag begon te knagen of het buiten alweer donker werd.
Tijd en ruimte zijn dan even verdwenen. Een heerlijk gevoel, kan ik je verzekeren. Sommigen zoeken dat gevoel via drugs, paddo’s of zenmeditatie. Voor mij volstaan afzondering en een toetsenbord. Het is intens, soms uitputtend, maar ook bevrijdend. Je komt tot rust door volledig op te gaan in iets wat groter is dan jezelf.
De donkere kanten van verbeelding
Soms is dat proces ook confronterend. Bij Oh, Maria! bijvoorbeeld, toen ik me verplaatste in de denkwereld van fotograaf Stanislav Kondakov. Een man die dubieuze foto’s maakt van jonge meisjes. Om hem geloofwaardig neer te zetten, moest ik zijn logica begrijpen. Zijn rechtvaardigingen. Zijn zelfbeeld.
Dat leidde tot scènes die ik uiteindelijk te heftig vond om te publiceren. De gedachten die ik hem liet denken kwamen immers uit mijn eigen brein. Dat besef kan ongemakkelijk zijn. Hoe ver ga je als schrijver? Wat toon je wel, wat niet?
Ik heb daar serieus mee geworsteld. Ik raadpleegde mijn volgers op sociale media. Sommigen waren boos. Anderen dachten dat ik wilde choqueren. Uiteindelijk schakelde ik een literair agent in om mee te denken. De meest expliciete scènes hebben het boek uiteindelijk niet gehaald. Maar het verhaal blijft heftig.
Ook dat hoort bij schrijven: niet alleen onderzoeken hoe iemand niet langer kan wegkijken, maar zelf als auteur verantwoordelijkheid nemen voor wat je de lezer voorschotelt.
En soms is het gewoon komisch
Die totale onderdompeling kan ook tot absurde situaties leiden. Ik zat eens alleen thuis in mijn werkkamer te schrijven toen de deurbel me ruw uit mijn fictieve universum trok. De pakketbezorger stond voor de deur. Onze kat mauwde luidkeels dat ze honger had. Ik voerde haar, begon voor mezelf te koken en zat even later op de bank met een bord op schoot. Pas toen keek ik op de klok. Het was drie uur ’s middags. Nog lang geen etenstijd.
Tijd is een afspraak. Verhalen trekken zich daar niets van aan.
In het schrijfproces van mijn psychologische romans zoek ik uiteindelijk de waarheid achter wat iemand voelt, verlangt, vreest — en uiteindelijk doet. In die ruimte tussen gevoel en daad ontstaat het moment waarop een personage niet langer kan wegkijken.
Daar begint mijn verhaal. En eerlijk gezegd: daar wil ik als schrijver ook zijn.
Wil je meer lezen over de psychologische achtergronden van mijn romans?
Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief en ontvang exclusieve essays en inzichten.